๒. โวหารภาพพจน์

posted on 24 Nov 2007 15:45 by gene901

 

 

                ๒.๑     ความหมายของโวหารภาพพจน์

                      โวหาร  คือ  การใช้ถ้อยคำอย่างมีชั้นเชิง  เป็นการแสดงข้อความออกมาในทำนองต่างๆ  เพื่อให้ข้อความได้เนื้อความดี  มีความหมายแจ่มแจ้ง เหมาะสมน่าฟัง  ในการเขียนเรื่องราวอาจใช้โวหารต่างๆ  กัน  แล้วแต่ชนิดของข้อความ  (สมถวิล  วิเศษสมบัติ. ๒๕๔๔ : ๑๒๙)

                      โวหารภาพพจน์  คือ กลวิธีการนำเสนอสารโดยการพลิกแพลงภาษาที่ใช้พูด หรือเขียนให้แปลกออกไปจากภาษาตามตัวอักษรทำให้ผู้อ่านเกิดภาพในใจ    เกิดความประทับใจ

เกิดความรู้สึกสะเทือนใจ  เป็นการเปรียบเทียบให้เห็นภาพอย่างชัดเจน  (รัตนา  ศรีมงคล.  http://www.thaigoodview.com/library /teachershow/ratchaburi/ratana_sri/index.html)

 

 

 

 

          ๒.๒    ประเภทของโวหารภาพพจน์

              ประเภทของโวหารภาพพจน์นั้น  ( สมถวิล  วิเศษสมบัติ. ๒๕๔๔ : ๑๓๑  ; จันจิรา  จิตตะวิริยะพงษ์. ๒๕๔๙ : ๔๗๔ ; ภิญโญ  ทองเหลา. ๒๕๔๗ : ๑๕ ; รัตนา  ศรีมงคล. http://www. thaigoodview.com/library /teachershow/ratchaburi/ratana_sri/index.html)  ได้กล่าวสอดคล้องกันไว้   ดังนี้

 

 

                      ๒.๒.๑   อุปมาโวหาร  (Simile)

                                         อุปมา  คือ  การเปรียบเทียบว่าสิ่งหนึ่งเหมือนกับสิ่งหนึ่งโดยใช้คำเชื่อมที่มีความหมายเช่นเดียวกับคำว่า     เหมือน     เช่น   ดุจ  ดั่ง  ราว  ราวกับ  เปรียบ  ประดุจ  เฉก  เล่ห์  ปาน  ประหนึ่ง  เพียง  เพี้ยง  พ่าง  ปูน  ถนัด  ละหม้าย  เสมอ  กล  อย่าง  ฯลฯ

 ตัวอย่างเช่น

                                   ปัญญาประดุจดังอาวุธ

                                   ไพเราะกังวานปานเสียงนกร้อง

                                   ท่าทางหล่อนราวกับนางพญา

                                   จมูกเหมือนลูกชมพู่                    ใบหูเหมือนทอดมันร้อนๆ

                              ปากเธอเหมือนกระจับอ่อนๆ         ฟันเรียงสลอนเหมือนข้าวโพดพันธุ์ดี

                                   ตาเหมือนตามฤคมาศ                   พิศคิ้วพระลอราช

                             ประดุจแก้วเกาทัณฑ์                          ก่งนา

 

                                   สูงระหงทรงเพรียวเรียวลูด            งามละม้ายคล้ายอูฐกะหลาป๋า

                             พิศแต่หัวจรดเท้าขาวแต่ตา                    สองแก้มกัลยาดังลูกยอ

                             คิ้วก่งดังก่งเขาดีดฝ้าย                             จมูกละม้ายคล้ายพร้าขอ

                              หูกลวงดวงพักตร์หักงอ                         ลำคอโตตันสั้นกลม

                             สองเต้าห้อยตุงดังถุงตะเคียว                โคนเหี่ยวแห้งรวบเหมือนบวบต้ม

                             เสวยสลายาจุกพระโอษฐ์อม                  มันน่าเชยน่าชมนางเทวี

                                                                                     (ระเด่นลันได : พระมหามาตรี (ทรัพย์))

 

 

                             ๒.๒.๒     อุปลักษณ์  ( Metaphor )

                                  อุปลักษณ์  ก็คล้ายกับอุปมาโวหารคือเป็นการเปรียบเทียบเหมือนกัน  แต่เป็นการเปรียบเทียบสิ่งหนึ่งเป็นอีกสิ่งหนึ่ง  การเปรียบเทียบสิ่งหนึ่งเป็นอีกสิ่งหนึ่ง  มักจะมีคำ เป็น  คือ  มี ๓ ลักษณะ

                                         ๑.   ใช้คำกริยา เป็น  คือ  =   เปรียบเป็น  เช่น  โทสะคือไฟ

                                          ๒. ใช้คำเปรียบเป็น  เช่น  ไฟโทสะ  ดวงประทีปแห่งโลก   ตกเหวรักจะดิ้นรนไปจนตาย

                                         ๓.  แสดงการเปรียบเทียบโดยปริยาย  เช่น  มโหรีจากราวป่ามาเรื่อยรี่

                                                อุปลักษณ์จะไม่กล่าวโดยตรงเหมือนอุปมา แต่ใช้วิธีกล่าวเป็นนัยให้เข้าใจเอาเอง   ที่สำคัญอุปลักษณ์จะไม่มีคำเชื่อมเหมือนอุปมา

ตัวอย่างเช่น             ขอเป็นเกือกทองรองบาทา    ไปจนกว่าชีวันจะบรรลัย

                                   ทหารเป็นรั้วของชาติ

                                   เธอคือดอกฟ้าแต่ฉันนั้นคือหมาวัด

                                   เธอเป็นดินหรือเธอเป็นหญ้าแท้จริงมีค่ากว่าใครนิรันดร์

                                   ชาวนาเป็นกระดูกสันหลังของชาติ

                                   ครูคือแม่พิม์ของชาติ

                                   ชีวิตคือการต่อสู้     ศัตรูคือยากำลัง

                             ๒.๒.๓      สัญลักษณ์  ( symbol )

                                   สัญลักษณ์ เป็นการเรียกชื่อสิ่งๆหนึ่งโดยใช้คำอื่นมาแทน  ไม่เรียกตรงๆ ส่วนใหญ่คำที่นำมาแทนจะเป็นคำที่เกิดจากการเปรียบเทียบและตีความ  ซึ่งใช้กันมานานจนเป็นที่เข้าใจและรู้จักกันโดยทั่วไป   ทั้งนี้อาจเป็นเพราะผู้ประพันธ์ต้องการเปรียบเทียบเพื่อสร้างภาพพจน์หรือมิฉะนั้นก็อาจจะอยู่ในภาวะที่กล่าวโดยตรงไม่ได้  เพราะไม่สมควรจึงต้องใช้สัญลักษณ์แทน

        ตัวอย่างเช่น           เมฆหมอก          แทน       อุปสรรค

                                          สีดำ                     แทน       ความตาย  ความชั่วร้าย

                                          สีขาว                   แทน       ความบริสุทธิ์

                                          กุหลาบแดง       แทน       ความรัก

                                          หงส์                    แทน       คนชั้นสูง

                                          กา                        แทน       คนต่ำต้อย

                                          ดอกไม้                แทน       ผู้หญิง

                                          แสงสว่าง           แทน       สติปัญญา

                                          เพชร                   แทน       ความแข็งแกร่ง     ความเป็นเลิศ

                                          แก้ว                     แทน       ความดีงาม   ของมีค่า

                                          ลา                        แทน       คนโง่   คนน่าสงสาร

                                          ลา                        แทน       คนพาล    คนคด

                                         สุนัขจิ้งจอก       แทน       คนเจ้าเล่ห์

                                         ยักษ์                     แทน       อธรรม

                       อันของสูงแม้ปองต้องจิต                             ถ้าไม่คิดปีนป่ายจะได้หรือ

                ไม่ใช่ของตลาดที่อาจซื้อ                                    ฤๅแย่งยื้อถือได้โดยไม่ยอม

                ไม่คิดสอยมัวคอยดอกไม้ร่วง                             คงชวดดวงบุปผชาติสะอาดหอม

                ดูแต่ภุมรินเที่ยวบินตอม                                     จึ่งได้ดอมดมกลิ่นสุมาลี

                                                                                (ท้าวแสนปม : พระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว)

 

 

 

 

                             ๒.๒.๔      บุคลาธิษฐาน   (  Personification )

                                    บุคลาธิษฐาน หรือ บุคคลวัต  บุคคลสมมติ  คือการกล่าวถึงสิ่งต่างๆ ที่ไม่มีชีวิต ไม่มีความคิด   ไม่มีวิญญาณ  เช่น   โต๊ะ  เก้าอี้    อิฐ  ปูน    หรือสิ่งมีชีวิตที่ไม่ใช่มนุษย์  เช่น ต้นไม้  สัตว ์   โดยให้สิ่งต่างๆเหล่านี้  แสดงกิริยาอาการและความรู้สึกได้เหมือนมนุษย์  ให้มีคุณลักษณะต่างๆ เหมือนสิ่งมีชีวิต   ( บุคลาธิษฐาน  มาจากคำว่า  บุคคล  +  อธิษฐานหมายถึง   อธิษฐานให้กลายเป็นบุคคล )

 ตัวอย่างเช่น             มองซิ..มองทะเล               เห็นลมคลื่นเห่จูบหิน

                             บางครั้งมันบ้าบิ่น                    กระแทกหินดังครืนครืน

                             ทะเลไม่เคยหลับไหล              ใครตอบได้ไหมไฉนจึงตื่น

                             บางครั้งยังสะอื้น                      ทะเลมันตื่นอยู่ร่ำไป

 

                                    ฟ้าหัวเราะเยาะข้าชะตาหรือ          ดินนั้นถืออภิสิทธิ์ชีวิตข้าเองไม่เกรงดินฟ้า

 

                                    ไส้เดือนเที่ยวเกี้ยวสาว                    ชาวอัปสรนอนชั้นฟ้า

                             ทุกจุลินทรีย์อะมีบา                                เชิดหน้าได้ดิบได้ดี

 

                                    เสียงร้องไห้ร่ำหาเหมือนฟ้าร้อง                   พระเสื้อเมืองเมินมองแล้วร้องไห้

                             พระธรณีตีอกด้วยตกใจ                                         โลกบาลถอนฤทัยไม่อาจมอง

 

 

                              ๒.๒.๕      อธิพจน์  ( Hyperbole )

                                              อติพจน์ หรือ อธิพจน์  คือโวหารที่กล่าวเกินความจริง เพื่อสร้างและเน้นความรู้สึกและอารมณ์   ทำให้ผู้ฟังเกิดความรู้สึกที่ลึกซึ้ง   ภาพพจน์ชนิดนี้นิยมใช้กันมากแม้ในภาษาพูด  เพราะเป็นการกล่าวที่ทำให้เห็นภาพได้ง่ายและแสดงความรู้สึกของกวีได้อย่างชัดเจน

    ตัวอย่างเช่น            คิดถึงใจจะขาด

                                      คอแห้งเป็นผง

                                     ร้อนตับจะแตก

                                      หนาวกระดูกจะหลุด

                                     การบินไทยรักคุณเท่าฟ้า

                                    คิดถึงเธอทุกลมหายใจเข้าออก

 

                                     เอียงอกเทออกอ้าง           อวดองค์  อรเอย

                             เมรุชุบสมุทรดินลง                   เลขแต้ม

                             อากาศจักจารผจง                      จารึก พอฤา

                             โฉมแม่หยาดฟ้าแย้ม                อยู่ร้อนฤาเห็น

 

                                            *ในกรณีที่ใช้โวหารต่ำกว่าจริงเรียกว่า  "อวพจน์"

ตัวอย่างเช่น             เล็กเท่าขี้ตาแมว

                                   เพียงชั่วลัดนิ้วมือเดียว

                                   รอสักอึดใจเดียว

 

 

                             ๒.๒.๖   สัทพจน์  ( Onematoboeia )

                                          สัทพจน์  หมายถึง  ภาพพจน์ที่เลียนเสียงธรรมชาติ   เช่น   เสียงดนตรี    เสียงสัตว์   เสียงคลื่น    เสียงลม   เสียงฝนตก  เสียงน้ำไหล   ฯลฯ   การใช้ภาพพจน์ประเภทนี้จะทำให้เหมือนได้ยินเสียงนั้นจริง ๆ

ตัวอย่างเช่น                 ลูกหมาร้องบ๊อก ๆ ๆ     ลุกนกร้องจิ๊บๆๆ    ลูกแมวร้องเหมียว ๆ ๆ

                                       เปรี้ยง ๆ  ดังเสียงฟ้าฟาด

                                       ตะแลกแต๊กแต๊กตะแลกแต๊กแต๊ก      กระเดื่องดังแทรกสำรวลสรวลสันต์

                                      คลื่นซัดครืนครืนซ่าที่ผาแดง

                                      น้ำพุพุ่งซ่า  ไหลมาฉาดฉาน    เห็นตระการ     เสียงกังวาน

                                มันดังจอกโครม จอกโครม       มันดังจอก  จอก  โครม  โครม

                                     บัดเดี๋ยวดังหง่างเหง่งวังเวงแว่ว

                                     อ้อยอี๋เอียง  อ้อยอี๋เอียงส่งเสียงร้อง

                                    เสียงลิงค่างบ่างชะนีวะหวีดโหวย     กระหึมโหยห้อยไม้น่าใจหาย

                                    ป๊ะโท่นป๊ะโท่นป๊ะโท่นโท่น

 

 

                              ๒.๒.๗      นามนัย ( Metonymy )

                                          นามนัย  คือ  การใช้คำหรือวลีซึ่งบ่งลักษณะหรือคุณสมบัติของสิ่งใดสิ่งหนึ่งแทนอีกสิ่งหนึ่ง  คล้ายๆ สัญลักษณ์     แต่ต่างกันตรงที่  นามนัยนั้นจะดึงเอาลักษณะบางส่วนของสิ่งหนึ่งมากล่าวให้หมายถึงส่วนทั้งหมด  หรือใช้ชื่อส่วนประกอบสำคัญของสิ่งนั้นแทนสิ่งนั้นทั้งหมด

ตัวอย่างเช่น             เมืองโอ่ง                    หมายถึง         จังหวัดราชบุรี

                                   เมืองย่าโม                  หมายถึง         จังหวัดนครราชสีมา

                                   ทีมเสือเหลือง            หมายถึง         ทีมมาเลเซีย

                                   ทีมกังหันลม              หมายถึง         ทีมเนเธอร์แลนด์

                                    ทีมสิงโตคำราม         หมายถึง         อังกฤษ

                                   ฉัตร  มงกุฎ                หมายถึง         กษัตริย์

                                   เก้าอี้                            หมายถึง         ตำแหน่ง  หน้าที่

                                   มือที่สาม                     หมายถึง         ผู้ก่อความเดือดร้อน

                                   เอวบาง                       หมายถึง         นาง  ผู้หญิง

 

 

                             ๒.๒.๘      ปรพากย์  ( Paradox )

                                          ปฏิพากย์ หรือ ปรพากย์  คือการใช้ถ้อยคำที่มีความหมายตรงกันข้ามหรือขัดแย้งกันมากล่าว  อย่างกลมกลืนกันเพื่อเพิ่มความหมายให้มีน้ำหนักมากยิ่งขึ้น

ตัวอย่างเช่น              เลวบริสุทธิ์

                                     บาปบริสุทธิ์

                                     สวยเป็นบ้า

                                     สวยอย่างร้ายกาจ

                                     สนุกฉิบหาย

                                     สวรรค์บนดิน

                                     ยิ่งรีบยิ่งช้า

                                     น้ำร้อนปลาเป็น                น้ำเย็นปลาตาย

                                     เสียน้อยเสียยาก                เสียมากเสียง่าย

                                     รักยาวให้บั่น                     รักสั้นให้ต่อ

                                     แพ้เป็นพระ                       ชนะเป็นมาร

 

 

 

 

 

 

 

edit @ 24 Nov 2007 16:00:02 by puol;p

edit @ 24 Nov 2007 16:02:46 by puol;p

edit @ 24 Nov 2007 16:10:05 by puol;p

edit @ 24 Nov 2007 16:31:28 by puol;p

edit @ 24 Nov 2007 16:41:27 by puol;p

Comment

Comment:

Tweet

ให้ความรู้มากๆ เลยค่ะ big smile

#96 By ข้าวสวย (103.7.57.18|115.67.227.161) on 2013-03-01 19:21

ขอบคุณมาก อ้อน บางสะพานวิทยา1/9 0907943151

#95 By aon (103.7.57.18|110.49.224.254) on 2012-06-07 21:41

ขอบคุณค่ะtongue big smile open-mounthed smile

#94 By ท๊อป (103.7.57.18|110.49.234.126) on 2012-05-25 23:05

ไห้ความ รู้ ดีมากๆๆsurprised smile

#93 By มีชัย (223.205.67.6) on 2012-02-03 12:49

โอ๋ งง จัง เลยembarrassed

#92 By chai (49.49.135.136) on 2012-02-02 11:15

โอ้ งง อะ คับembarrassed embarrassed

#91 By chai (49.49.135.136) on 2012-02-02 10:53

อยากรู้ว่า อ้างอิงมาจากหนังสือเล่มไหนค่ะ จะได้ทำบรรณานุกรมถูกค่ะ

#90 By (125.26.153.59) on 2012-01-31 18:58

สูดยอออดดดดดดดดดดดดดดดsad smile angry smile question

#89 By pee (203.113.116.19) on 2011-07-22 11:28

ขอเนื้อหามากกว่านี้หน่อยคับsad smile

#88 By mangkon (124.122.232.63) on 2011-07-17 10:41

มันมี 26 โวหารไม่ใช่หรอ พรุ่งนี้เราก็ต้อง ท่อง ละ

#87 By P[T][D] (101.108.71.61) on 2011-07-13 21:06

เซง โครด ได้ คัด 69 ทบ

#86 By -** (203.156.50.49) on 2011-07-03 18:39

*บาย

#85 By (202.91.19.195) on 2011-06-28 19:37

อธิบานเข้าใจดี^^

#84 By (202.91.19.195) on 2011-06-28 19:36

นู๋อยากรู้เกี่ยวกับการวิเคราเนื้อหาช่วยหาให้หน่อยได้ไม๊ค่ะ confused smile embarrassed

#83 By เด็กน้อยนิ (115.87.236.118) on 2011-06-04 15:19

น่าอ่านมากเลยอ่ะภาษาไทยล้วนๆ
น่าฮักอ่ะ รักกกกกกกกกกกท็อปปปปปปปปปปปปปปปปขอบอกขอบอก big smile open-mounthed smile confused smile double wink

#82 By เตยรักท็อป (49.48.88.44) on 2011-05-29 21:34

ก้...ขอบคุนความรู้ดีๆก่อนสอบปลายภาคแบบนี้นะคะ open-mounthed smile

#81 By ~Sa~+_-// (111.84.68.238) on 2011-02-26 11:36

โอ้
ชอบคุน
นะ
จะ
จะ
บอก
ไห้

#80 By คิมน้อน (223.205.91.28) on 2011-02-18 15:00

ขอบคุณมั๊ก

#79 By candybigbang on 2011-01-10 21:29

ขอบคุณมากค่ะกำลังหาอ่านไปสอบพอดี--

#78 By ปรายฟ้า (58.11.100.80) on 2010-12-18 18:26

ขอบคุณมากครับ ที่เขียนบลอกที่เต็มไปด้วยสาระแบบนี้
embarrassed question angry smile confused smile open-mounthed smile wink

#76 By (113.53.239.194) on 2010-11-16 15:13

#75 By (110.164.137.98) on 2010-09-22 12:42

ขอบคุณมากค่ะ
อย่างนี้ก็ทำรายงานได้สบายมากค่ะ

#74 By หนูหนึ่ง (222.123.119.182) on 2010-08-25 19:16

เนื้อหาไม่ครบ

#73 By 2222 (114.128.221.218) on 2010-07-26 18:47

ไม่รู้

เรื่อง เรยembarrassed

#72 By งาน (124.122.158.73) on 2010-07-17 11:24

ไม่ค่อย รู

เรื่อง เรยอะ

#71 By พ่หเพ่ (124.122.158.73) on 2010-07-17 11:23

surprised smile wink surprised smile question confused smile

#70 By (182.232.35.239) on 2010-07-15 21:05

big smilee2] sad smile confused smile [e5 []

#69 By (203.172.252.85) on 2010-07-15 14:04

#68 By (118.173.239.81) on 2010-07-12 15:10

ความรู้คือสิ่งที่ดีสำหรับชีวิตคนเราbig smile

#67 By JAMmie (110.49.205.147) on 2010-07-11 14:16

ดีงับ
open-mounthed smile

#66 By เจ้าชายติงต๊อง (202.143.178.68) on 2010-07-07 11:35

ขอคำศัพท์ใหม่ๆด้วยค่ะ

#65 By (110.49.204.112) on 2010-06-22 16:02

<a href="http://nwixezniagkbols.com">pykeelhxvcrkuwz</a> http://vdylypanhjcshlk.com [url=http://cycpsareuqtzuyz.com]zynpqomcephrlrx[/url]

#64 By lzjcspfgni (94.102.52.87) on 2010-06-10 20:42

พอดีทำรายงานยิ่งเยอะยิ่งชอบsurprised smile surprised smile

#63 By Notคับ (113.53.174.249) on 2010-06-02 18:51

ขอบคุนจ้าาาา

#62 By www (61.19.51.8) on 2010-06-01 20:52

thanks!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!big smile

#61 By 11 (125.26.183.244) on 2010-05-25 20:37

โคตเซงเรียนอะไรก้อม้ายรู้น่าเบื่อ เเต่ก็ด้ายความรู้ สิมิ สิมิ

#60 By นัท (118.175.188.232) on 2010-05-18 17:36

ดีมากเลย

#59 By นัท (118.175.188.232) on 2010-05-18 17:31

ขอบคุณนะคะ

#58 By rebacca (61.90.251.83) on 2010-05-15 17:31

เบื่อที่จะเรียนเรื่องนี้จังไม่ชอบเลย

#57 By ภัทร (112.142.164.243) on 2010-05-08 18:44

ไม่ชอบเรื่องนี้เลย

#56 By ภัทร (112.142.164.243) on 2010-05-08 18:41

angry smile tongue question surprised smile

#55 By (118.175.161.185) on 2010-02-17 11:24

รักน่ะ

#54 By 039 (118.175.161.185) on 2010-02-17 10:50

5555+เจ๋งเหมือนกันsurprised smile

#53 By (202.29.51.13) on 2010-02-06 14:31

รักทุกคนsad smile

#52 By (202.29.51.13) on 2010-02-06 14:31

confused smile confused smile confused smile เจ๋งมากครับ ต้องการอยู่พอดี

#51 By siamu (119.46.55.74) on 2010-02-04 16:40

^^thank you

#50 By PooH (112.142.136.127) on 2010-02-01 20:30

ขอบคุณน้าครับ

#49 By นิว (61.90.156.21) on 2010-01-08 07:19

ขอบคุนมากๆๆน๊าๆค๊าๆๆ

ไม่ค่อยเข้าจัยเรื่องนี้


มีตัวอย่างด้วยดีมากๆๆๆ

#48 By สอบๆๆ (118.173.216.119) on 2009-12-29 09:21

ขอเอาไปเป็นตัวอย่างนะคร้า

ช่วยได้มากเรย

ขอบคุงคร้า
big smile big smile

#47 By ปาร์ตี้_รสต้มยำกุ้ง (118.172.148.25) on 2009-12-27 11:33